IPET i WOPFU w przedszkolu – instrukcja krok po kroku
IPET w przedszkolu to dokument, który każde dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego musi mieć opracowany w określonym terminie. W praktyce największy problem to nie treść dokumentów, lecz błędna kolejność ich przygotowania i przekroczenie 30‑dniowego terminu ustawowego. Ten artykuł przeprowadza Cię przez cały proces – od zrozumienia różnicy między WOPFU a IPET, przez skład zespołu i terminy, po listę kontrolną elementów wymaganych przez kuratorium.
WOPFU i IPET – co jest pierwsze i dlaczego kolejność ma znaczenie?
To najczęstszy błąd organizacyjny: nauczyciel siada do pisania IPET-u, nie mając jeszcze gotowego WOPFU. Wynik to albo IPET napisany „w powietrzu”, albo WOPFU dopasowany post factum do IPET-u – co jest odwróceniem logiki tych dokumentów.
WOPFU i IPET – dwa różne dokumenty, jeden cel
WOPFU
Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia
To diagnoza. Opisuje, co dziecko potrafi, jakie ma mocne strony, a z czym ma trudności – na początku i na końcu etapu. Sporządzana przed IPET-em oraz co najmniej dwa razy w roku szkolnym.
IPET
Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny
To plan działania. Cele, formy wsparcia i zakres dostosowań – wszystko wynika z wniosków WOPFU i zaleceń orzeczenia poradni. Sporządzany na podstawie WOPFU.
Prawidłowa kolejność: orzeczenie poradni → obserwacja dziecka → WOPFU → IPET
Obowiązek tworzenia IPET i WOPFU wynika wprost z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych (Dz.U. 2017 poz. 1578). Dotyczy każdej placówki przedszkolnej – publicznej, niepublicznej, integracyjnej i ogólnodostępnej – w której uczy się dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną.
Terminy ustawowe – 30 dni, które decydują o zgodności z prawem
Naruszenie terminów to jeden z najczęstszych zarzutów wpisywanych przez kuratorów do protokołów kontroli. Problem w tym, że termin zależy od momentu dostarczenia orzeczenia przez rodzica – a ten moment jest inny dla każdego dziecka.
Kiedy przygotować IPET i WOPFU – terminy ustawowe
Kto tworzy IPET i WOPFU – skład zespołu w przedszkolu
Za przygotowanie obu dokumentów odpowiada zespół powołany przez dyrektora. Skład nie jest przypadkowy: każda osoba wnosi inną perspektywę funkcjonowania dziecka. Nie ma jednego właściwego wzoru listy – zespół jest dostosowywany do potrzeb konkretnego dziecka i rodzaju orzeczenia.
W skład zespołu wchodzą obowiązkowo:
- Nauczyciele prowadzący zajęcia z dzieckiem w grupie – znają je w kontekście rówieśniczym i codziennych sytuacjach przedszkolnych
- Wychowawca grupy – ma kontakt codzienny i obserwuje zachowanie przez cały rok szkolny
- Specjaliści prowadzący zajęcia z dzieckiem: logopeda, psycholog, pedagog specjalny – wyłącznie ci, którzy faktycznie pracują z danym dzieckiem, nie każdy specjalista zatrudniony w placówce
Dyrektor może rozszerzyć skład o inne osoby: terapeutę integracji sensorycznej, fizjoterapeutę, specjalistę z zewnątrz (na wniosek rodziców), a nawet specjalistę z poradni, która wydała orzeczenie – choć ta ostatnia opcja nie jest obowiązkowa.
Zarządzaj placówką bez papierów – wypróbuj Beetly
Jeden system do dokumentacji, kadr, finansów i komunikacji z rodzicami. Dla dyrektorów żłobków i przedszkoli. 30 dni za darmo, bez zobowiązań.
Jak stworzyć WOPFU – cztery obszary oceny funkcjonowania dziecka w przedszkolu
WOPFU to nie opinia kliniczna ani diagnoza psychologiczna. To ocena funkcjonalna, skupiona na tym, jak dziecko radzi sobie w realiach przedszkola: podczas zabawy swobodnej, zajęć kierowanych, posiłków i kontaktów z rówieśnikami. W przedszkolu szczególny nacisk kładzie się na usamodzielnianie i integrację z grupą – a nie na realizację programu nauczania w jego szkolnym znaczeniu.
Rozporządzenie MEN wskazuje cztery główne obszary, które musi obejmować WOPFU:
Komunikacja i mowa
Jak dziecko porozumiewa się z nauczycielem i rówieśnikami? Czy rozumie polecenia grupowe i indywidualne? Jakie formy komunikacji stosuje (werbalna, gestowa, AAC)? Opisz konkretne sytuacje, a nie ogólne oceny.
Motoryka i sprawność ruchowa
Duża motoryka: chód, bieg, skoki, równowaga. Mała motoryka: chwyt, rysowanie, wycinanie, zapinanie guzików. Który obszar jest mocną stroną, a który wymaga wsparcia terapeutycznego?
Samodzielność i czynności życia codziennego
Ubieranie, toaleta, spożywanie posiłków, porządkowanie zabawek po zabawie. To obszar często pomijany w WOPFU, a kluczowy dla oceny gotowości do zmiany etapu edukacyjnego u 6-latków.
Emocje, zachowanie i kontakty społeczne
Jak dziecko reaguje na zmiany, frustrację, porażkę? Czy nawiązuje kontakty z rówieśnikami? Jakie strategie samoregulacji stosuje lub dopiero nabywa? Opisuj zachowania obserwowalne, nie etykietuj.
Każdy obszar opisuj w formacie: mocne strony i potencjał (co dziecko potrafi samodzielnie lub z niewielką pomocą) + trudności i bariery (co wymaga wsparcia lub dostosowania). Unikaj wyłącznie deficytowego języka – WOPFU jest punktem wyjścia do planowania, nie do etykietowania dziecka.
Co musi zawierać IPET w przedszkolu – lista kontrolna zgodna z kuratorium
IPET sporządzany dla dziecka w przedszkolu różni się od dokumentu szkolnego: skupia się na zabawie, usamodzielnianiu i integracji z grupą rówieśniczą, nie na zaliczeniu podstawy programowej. Poniższe elementy są wymagane przepisami i ich brak to najczęstszy zarzut w protokołach pokontrolnych.
Obowiązkowe elementy IPET w przedszkolu
Zgodnie z rozporządzeniem MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej (Dz.U. 2017 poz. 1591) wymiar godzin zajęć rewalidacyjnych i wspomagających wpisany w IPET musi być spójny z arkuszem organizacyjnym przedszkola. Rozbieżność między tymi dwoma dokumentami to podstawa do zakwestionowania rzetelności dokumentacji podczas kontroli dotacyjnej.
Procedura tworzenia IPET i WOPFU – 4 kroki od orzeczenia do podpisanego dokumentu
Analiza orzeczenia i zebranie danych
Zespół dokładnie analizuje zalecenia poradni. Nauczyciele prowadzą obserwację dziecka w grupie rówieśniczej w naturalnych sytuacjach: zabawy, zajęć, posiłków, wyjść. Obserwacje dokumentowane na bieżąco z datą i podpisem.
Opracowanie WOPFU
Na podstawie zebranych obserwacji i dokumentacji z poradni zespół opisuje mocne strony, potencjał, zainteresowania dziecka oraz bariery i ograniczenia w czterech obszarach. WOPFU jest podpisywany przez wszystkich członków zespołu.
Konstruowanie IPET
Na podstawie wniosków WOPFU i zaleceń orzeczenia zespół określa cele ogólne i szczegółowe, formy i metody pracy, programy rewalidacyjne oraz zakres dostosowań. Godziny wsparcia muszą być zgodne z arkuszem organizacyjnym.
Włączenie rodziców i podpisanie dokumentów
Rodzic uczestniczy w spotkaniu lub otrzymuje zawiadomienie z wyprzedzeniem. Po opracowaniu dokumentów rodzic otrzymuje kopię IPET i WOPFU. Fakt przekazania kopii potwierdzony podpisem rodzica lub notatką służbową w przypadku odmowy.
Prawa rodziców podczas tworzenia IPET – czego nie wolno pominąć
Rodzice dziecka z orzeczeniem są pełnoprawnymi uczestnikami procesu tworzenia IPET – nie tylko odbiorcami gotowego dokumentu. Naruszenie ich praw jest jednym z poważniejszych uchybień w dokumentacji kształcenia specjalnego i jest traktowane przez kuratorów bardzo poważnie.
Prawa rodzica – obowiązki placówki
Czytaj też
Kształcenie specjalne w przedszkolu – dotacje celowe i rozliczenia
Kształcenie specjalne w przedszkolu: mechanizm dotacji celowej (art. 35 u.f.z.o.), katalog wydatków kwalifikowanych, obowiązek wyodrębnienia księgowego i termin rozliczenia 31 stycznia.
Dziennik pedagoga specjalnego – jak dokumentować zajęcia?
Dziennik pedagoga specjalnego: obowiązkowe elementy §14 rozporządzenia MEN, prawidłowe wpisy tematów zajęć, RODO danych wrażliwych i procedura dokumentowania krok po kroku.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna – dokumentacja w przedszkolu
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu: formy PPP (§6), dziennik zajęć (§11 i §18), ocena efektywności, zgoda rodzica i RODO danych wrażliwych.
Arkusz obserwacji dziecka w przedszkolu – szablony dla 3–6-latków
Arkusz obserwacji dziecka w przedszkolu: gotowe szablony dla 3, 4, 5 i 6-latków, skala O/W/P, cztery obszary podstawy programowej 2017 i instrukcja wypełniania krok po kroku.
Jak Beetly wspiera dokumentację dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi
Zarządzanie dokumentacją SPE dla kilkorga dzieci z orzeczeniami w różnych grupach szybko staje się wyzwaniem logistycznym: pilnowanie terminów IPET, wiedza o tym, czyje orzeczenie wygasa, które WOPFU są aktualne, a które wymagają aktualizacji po ewaluacji śródrocznej. Rozproszenie informacji w plikach Word i segregatorach to stałe źródło błędów i przekroczonych terminów.
W module Uczniowie każde dziecko posiada kartotekę, w której można zapisać rodzaj orzeczenia, datę wydania i datę ważności oraz dołączyć skany dokumentów. Wszystkie informacje są zgromadzone w jednym miejscu, co ułatwia kontrolę terminów ważności orzeczeń oraz prowadzenie dokumentacji związanej z kształceniem specjalnym i naliczaniem dotacji.
Moduł Frekwencji Beetly pozwala na wygodne rejestrowanie obecności i nieobecności dzieci oraz szybki dostęp do danych frekwencyjnych. Ułatwia analizę obecności i przygotowywanie wymaganych zestawień oraz raportów.
IPET i WOPFU w formie elektronicznej – co zmienia cyfryzacja w 2026?
Rozporządzenie o dokumentacji przebiegu nauczania (Dz.U. 2024 poz. 50) dopuszcza prowadzenie tej dokumentacji – w tym IPET – w formie elektronicznej, na tych samych zasadach co e-dziennik: system musi identyfikować osobę wprowadzającą wpis, zabezpieczać dane przed nieautoryzowaną zmianą i umożliwiać wydruk w każdej chwili.
W 2026 roku coraz więcej przedszkoli przechodzi na systemy chmurowe, w których IPET jest tworzony i modyfikowany online. Korzyści operacyjne są wymierne:
- Każdy specjalista z zespołu widzi aktualną wersję dokumentu bez konieczności przesyłania pliku e-mailem
- Historia zmian jest automatycznie zapisywana – wiadomo, kto i kiedy zmodyfikował program
- Powiadomienia o zbliżających się terminach (WOPFU, wygaśnięcie orzeczenia) są wysyłane automatycznie
- Rodzice mogą przeglądać postępy dziecka przez aplikację mobilną bez wizyty w placówce
Najczęstsze pytania o IPET i WOPFU w przedszkolu
Czym różni się WOPFU od IPET?
WOPFU (Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia) to diagnoza – opis aktualnego stanu funkcjonowania dziecka w czterech obszarach: komunikacja, motoryka, samodzielność i emocje. IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny) to plan działania – cele, formy wsparcia i dostosowania wynikające z wniosków WOPFU i zaleceń orzeczenia. WOPFU zawsze powstaje jako pierwszy.
Kiedy trzeba przygotować IPET w przedszkolu?
Jeśli orzeczenie zostało dostarczone przed początkiem roku szkolnego, IPET i WOPFU wstępne muszą być gotowe do 30 września. Jeśli orzeczenie wpłynęło do sekretariatu w trakcie roku, masz 30 dni od daty wpływu dokumentu. Data stempla sekretariatu jest dowodem punktu startowego – prowadź rejestr wpływających orzeczeń.
Ile razy w roku szkolnym sporządza się WOPFU?
Minimum dwa razy: WOPFU wstępne (na początku roku lub przy przyjęciu dziecka) i WOPFU roczne (na zakończenie roku). W praktyce wiele przedszkoli sporządza WOPFU śródroczne (styczeń/luty) i roczne (maj/czerwiec). Częstsze sporządzanie jest dopuszczalne i wskazane, gdy funkcjonowanie dziecka zmienia się szybko.
Czy rodzic musi podpisać IPET, żeby dokument był ważny?
Nie. Rodzic musi być zawiadomiony o pracach zespołu i zaproszony do udziału, a po opracowaniu dokumentów – otrzymać ich kopię z potwierdzeniem odbioru. Jeśli rodzic odmówi podpisania, odnotujesz ten fakt z datą w dokumentacji. IPET realizujesz niezależnie od stanowiska rodzica.
Co sprawdza kuratorium podczas kontroli IPET?
Kuratorzy weryfikują przede wszystkim: terminowość (data wpływu orzeczenia vs. data IPET), kompletność elementów wymienionych w rozporządzeniu MEN, spójność z orzeczeniem (czy cele wynikają z zaleceń poradni), podpisy wszystkich członków zespołu, dowód zawiadomienia rodziców oraz zgodność godzin wsparcia w IPET z arkuszem organizacyjnym placówki.
Powiązane funkcje Beetly